Resmi adı: Gine (Guinea) Cumhuriyeti
Başkenti: Konakri (Nüfusu 910.000)
Diğer önemli şehirleri: Labe, Kankan, Kindia, Siguiri, N'Zerekore.
Yüzölçümü: 245.857 km2
Nüfusu: 7.420.000 (1993 tahmini). Nüfusun % 26'sı şehirlerde yaşamaktadır. Ortalama ömür 43 yıldır. Çocuk ölümlerinin oranı binde 134'tür. Nüfusun % 47'sini 14 yaşın altındakiler oluşturmaktadır.
Km2 başına düşen insan sayısı: 30
Nüfus artış hızı: % 2.6
Etnik yapı: Gine'deki en kalabalık etnik unsur % 41 orana sahip olan Fulanilerdir. (Fulaniler hakkında Benin'deki etnik unsurlara bkz.) Bu ülkedeki Fulanilerin tamamına yakını Müslümandır. İkinci etnik kitle % 26'lık orana sahip olan Mandinkalardır. Mandinkalar Nijer - Kongo dil grubuna giren bir dil konuşurlar. (Mandinkalar hakkında ayrıca Senegal'deki etnik unsurlara bkz.) Mandinkaların da % 80'i Müslümandır. Üçüncü etnik unsur % 11 orana sahip olan Susulardır. Susulara Sosolar ve Sasular da denir. Susular daha çok kıyı bölgelerde yaşamaktadırlar. Susuca denilen bir dili konuşmaktadırlar. Susuca Manding dil grubuna giren dillerden sayılmaktadır. Susuların yaklaşık % 95'i Müslümandır. Geriye kalan halk Kisseler, Kipelleler gibi değişik kabilelerden meydana gelmektedirler ve bu kabilelerin de çoğunluğu Müslümandır.
Dil: Resmi dil Fransızca'dır. Ancak halk arasında Fulani, Mandinka, Pöl, Maninke, Susu ve Kisi dilleri başta olmak üzere çeşitli yerel diller konuşulmaktadır.
Din: Devletin resmi bir dini yoktur. Ancak nüfusun % 88'i Müslüman, % 7'si animist (doğa dinlerine bağlı), % 5'i de hıristiyandır. Müslümanlar genellikle sünni malikidirler.
Coğrafi durum: Batı Afrika ülkelerinden olan Gine, kuzeyden Gine - Bissau ve Senegal, kuzeydoğudan Mali, doğudan Fildişi Kıyısı, güneyden Liberya ve Sierra Leone, batıdan da Atlas Okyanusu'yla çevrilidir. En yüksek yeri Futa Calon (1515 m.)'dur. En önemli akarsuları Nijer, Senegal, Gambiya ve Tinkisso ırmaklarıdır. Bunların dışında da küçüklü büyüklü birçok akarsuyu bulunmaktadır. Topraklarının % 6.5'i tarım alanı, % 12'si otlak, % 41'i ormanlık ve bozkırdır. Ülkenin geneli tropikal iklimin etkisindedir. Kıyı kesimler çok yağmur alır. Atlas okyanusu kıyısında bulunan başkent Konakri'de yıllık sıcaklık ortalaması 26.6 derece, yıllık yağış ortalaması 4369 mm.dir. Doğuda Fildişi sınırları yakınında bulunan Kankan'da ise yıllık sıcaklık ortalaması 26.1 derece, yıllık yağış ortalaması 1695 mm.'dir.
Yönetim: Gine'de yarı askeri, yarı sivil bir rejim hâkimdir. Ülke 23 Aralık 1990'da yürürlüğe giren geçiş dönemi anayasasıyla yönetilmektedir. Anayasa ülkede cumhuriyet rejiminin hâkim kılınmasını öngörmektedir. Lansana Konte yönetimi ele aldıktan sonra 20 üyeli Geçici Milli Kalkınma Kurulu oluşturdu ve kendisi de bu kurulun başkanlığını aldı. Bu kurulun başkanı aynı zamanda devlet ve hükümet başkanı sıfatı taşımaktadır. Hükümet bu kurul tarafından belirlenmektedir. 1993 Aralık'ında çok partili seçimler yapıldıysa da Tuğgeneral Lansana Konte'nin partisi oyların çoğunluğunu alarak iktidarı elinde tuttu. Anayasanın birinci maddesinde devletin laik olduğu vurgulanmaktadır. İslâmi bayram günlerinin yanı sıra hıristiyanların bayram günleri de resmi tatil günleri olarak kabul ediliyor. Gine, BM, İKÖ (İslâm Konferansı Örgütü), Afrika Birliği, Batı Afrika Ülkeleri Ekonomik Topluluğu, Afrika Antiller ve Pasifik Sözleşmesi, IMF (Uluslararası Para Fonu), İslâm Kalkınma Bankası gibi uluslararası örgütlere üyedir.
Siyasi partiler: Gine'deki siyasi partilerin başında cumhurbaşkanı Lansana Konte'nin lideri olduğu Birlik ve İlerleme Partisi'dir. Batı yanlısı ve laik bir çizgide olan bu parti en son genel seçimlerde oyların % 50.9'unu aldı. Ülkenin ikinci büyük partisi liderliğini Alpha Conde'nin yaptığı Sol Halk Birliği'dir. Adından da anlaşılacağı üzere solcu ve batı yanlısı bir anlayışı benimseyen bu parti en son genel seçimlerde oyların % 20.8'ini aldı. Kitle tabanı açısından üçüncü sırada gelen Mamadu Ba'nın liderliğindeki Yeni Cumhuriyet Birliği merkez sağ bir partidir. Bu parti en son genel seçimlerde oyların % 13.1'ini aldı.
İdari bölünüş: 33 idari bölgeden, 175 yerel birimden meydana gelir.
Tarihi: İslâm, Gine'ye 11. yüzyıldan itibaren ulaşmaya başladı. Tarihte değişik devletlerin yönetimi altında kalan bugünkü Gine topraklarında 13. yüzyılın ortalarından itibaren Müslümanlar güçlenmeye başladılar ve Futa Calon adında bir İslâmi sultanlık kurdular. Bu sultanlık İslâmi hükümlere göre yönetiliyordu. Futa Calon devleti Fransız sömürgecilere karşı kararlı bir mücadele vermiştir. Gine topraklarına ilk gelen sömürgeciler Portekizliler ve Hollandalılar olmuştur. Ancak 17. yüzyılda Fransızlar Gine kıyılarında etkili olmaya başladılar ve bazı kıyı bölgelerini ele geçirdiler. Zamanla içerilere doğru ilerleyen Fransız sömürgeciler 1881'de Futa Calon emiri 4. İbrahim Sori'yi Fransız himayesini kabul etmeye zorladılar. 4. İbrahim Sori bu konuda Fransız baskısına karşı direndi. 1885 Berlin Konferansı'nda Avrupalı sömürgeciler Batı Afrika topraklarının paylaşılması konusunda aralarında bir anlaşma imzaladılar. Bu anlaşmada Gine Fransızlara verildi. Bundan sonra 1887'de bugün Gine'nin başkenti olan Konakri'ye askeri garnizon kuran ve Gine'deki askeri güçlerini artıran Fransızlar Futa Calon emirleri üzerindeki baskılarını daha da artırdılar. 4. İbrahim Sori'den sonraki emir Ebu Bekir Sori'nin 1896'da öldürülmesinden sonra yerine geçen emir Fransız himayesini kabullendi. Bu olaydan sonra Gine, Fransız Batı Afrikası'nın bir parçası oldu. Bu olaydan sonra Futa Calon Müslümanlarının ileri gelenlerinden İmam Samori Ture ve oğlu Karamoko, Fransız himayesine karşı çıkarak cihada devam ettiler. Ancak İmam Samori 29 Eylül 1898'de Fransızlara esir düştü ve Gabon'a sürgün edildi. 1900'de de orada vefat etti. Fransız sömürgeciler diğer Batı Afrika ülkelerinde yaptıklarını Gine'de de yaptılar. Ülkeden İslâm'ın izlerini silmek için İslâmi eğitimi yasakladılar, İslâmi medreseleri ve eğitim kurumlarını kapattılar, ilim adamlarını ya öldürdüler veya vatanlarını terk etmeye zorladılar. Onların yerine ülkenin her tarafına hıristiyan misyonerleri yayarak hıristiyanlaştırma çalışması başlattılar. Ancak halk işgal yönetimini hiçbir zaman benimsemedi ve hıristiyan misyonerlerin propagandalarına da rağbet etmedi. Bağımsızlık arzusu da Ginelilerin gönüllerinden hiç silinmedi. 1950'lerden sonra bağımsızlık arzusu fiili eylemlere, genel grevlere, işçi hareketlerine vs.'ye dönüştü. Bu mücadelenin öncülüğünü Ahmet Seku Ture adlı bir şahıs yürütüyordu. Ahmet Seku Ture, Gine Demokratik Partisi adlı bir parti kurdu ve 1957'de yapılan seçimlerde 60 kişilik mecliste 56 üyelik kazandı. Gine halkı Fransız cumhurbaşkanı De Gaulle'ün sunmuş olduğu yeni anayasayı reddetti. Sonuçta Gine, 2 Ekim 1958'de bağımsız devlet oldu. Bağımsızlık sonrasında kurulan cumhuriyetin ilk cumhurbaşkanlığına Ahmet Sekou Toure getirildi. Toure, 21 Mart 1984'te ölünceye kadar bu görevi sürdürdü. Ahmet Seku Ture, Gine halkının bağımsızlık mücadelesinde önemli rol üstlenmiş olmakla birlikte batıcı ve laik anlayışa sahip biriydi. Ülkeyi yönettiği süre içinde içe kapalı bir politika izledi. Fransa'nın uyguladığı ekonomik baskılar Ahmet Seku Ture'yi başlangıçta Sovyetler Birliği'ne ve Çin'e yanaşmaya zorladı. Ancak sonraki yıllarda Sovyetler'le bazı siyasi problemleri olmuştur. Ture, 1975'ten sonra Fransa'yla iyi ilişkiler kurdu. Ture'den sonra cumhurbaşkanlığına hâlen bu görevi yürüten Lansana Konte getirilmiştir. Konte, Ture'nin içe kapalı politikasının yerine dışa açık bir politika izlemeyi tercih etti. Lansana Konte anayasada, yönetim biçiminde ve dış politikada önemli değişiklikler gerçekleştirdi. Konte de batı yanlısı ve laik bir anlayışa sahip biridir. Ancak İslâmi kesimle de iyi geçinmeye çalışmaktadır.
Dış problemleri: Gine, komşusu Gine - Bissau ile anlaşamamaktadır. Gine - Bissau ile arasında bazı sınır anlaşmazlıkları ve karasuları konusunda anlaşmazlık bulunmaktadır. İki ülke arasındaki anlaşmazlık geçmişte bazı siyasi krizlere de yol açtı. Bir diğer komşusu Liberya'daki iç karışıklıklar ve bu karışıklıklar dolayısıyla çok sayıda Liberyalının Gine'ye sığınmak zorunda kalması da Gine yönetimini sıkıntıya soktu. Gine yönetimi Liberya'daki iç çatışmalara askeri yönden de müdahale etti ve birçok Gine askeri bu çatışmalarda hayatını kaybetti.
İç problemleri: Ülke yönetiminin demokratik özgürlükleri kısıtlaması ve iktidarda kalabilmek için bazı oyunlara başvurması halkın tepkisine yol açmaktadır. 1993'te ülke genelinde yönetimin demokratikleşmesini isteyen geniş çaplı gösteriler düzenlendi. Yukarıda da belirtildiği üzere komşu ülke Liberya'da yaşanan olaylar ve ülke yönetimini ele geçiren hıristiyanların Müslümanlara insanlık dışı uygulamalarda bulunması dolayısıyla çok sayıda Liberyalı Müslüman Gine'ye sığınmak zorunda kaldı. Liberyalı mülteciler sorunu Gine'yi gerek ekonomik gerekse sosyal yönden çeşitli sıkıntılara sokmaktadır.
İslami Hareket: Fransız sömürgeciler Gine'den İslâm'ın izlerini silmek için her yola başvurdular. Bunun için öncelikle halka yön verecek ilim adamlarını yok etme yoluna gittiler. Sonra ilim adamı yetişmemesi için İslâmi eğitim yollarını kapadılar. Ardından kapsamlı bir hıristiyanlaştırma çalışması başlattılar. Bu uygulamaların doğal olarak olumsuz etkileri oldu. Ancak son yıllarda İslâmi kurumlar ve cemiyetler yeniden ortaya çıkmaya başladı. İslâmi çalışmaların organizesi için 1988'de İslâmi Milli Birlik adında bir teşkilat oluşturuldu. Bu teşkilat devlete bağlı ve teşkilatın genel başkanı da bakan düzeyinde sayılıyor. Başkent Konakri'de 12.000 m2'lik alan üzerine inşa edilen İslâm Merkezi 1991 sonlarından itibaren hizmet vermeye başladı. Merkezde eğitim salonları, konferans salonu, kütüphane, sağlık merkezi, eczane, spor salonları gibi değişik sosyal ve kültürel amaçlı birimler bulunuyor. Fransız sömürgesi döneminde kapatılan İslâmi okullar ve medreseler yeniden açılmaya başlandı. İslâmi okullara halkın rağbeti çok. Hatta bazı bölgelerde bu okullara rağbetin çok olması resmi okulların kapatılması sonucunu doğurdu. Ancak bu okullar ve buralara devam eden öğrenciler çeşitli maddi imkânsızlıklarla karşı karşıyalar. Buralardan mezun olanların üniversitelere alınmaması onları zor durumda bırakıyor. (Bu konuda ayrıca eğitim bölümüne bkz.) Gine Müslümanları finans alanına da girmiş bulunuyorlar. Gine İslâm Bankası bu alanda faaliyet gösteriyor. Bu banka, ülkedeki bazı İslâmi çalışmalara maddi destek de sağlıyor. Diğer Batı Afrika ülkelerinde olduğu gibi Gine'de de misyoner örgütleri yoğun faaliyetler yürütüyorlar. Özellikle eğitim çalışmalarına ağırlık vererek Müslümanların çocuklarını kendi kontrollerine almaya çalışıyorlar. Bu durumdan rahatsız olan Müslümanlar eğitim alanında misyonerlerin kurumlarına alternatif olabilecek kurumlar kurmaya çabalıyorlar. İlginçtir ki, Gine'deki misyonerlik çalışmaları Müslümanları dinlerine daha çok sarılmaya ve hıristiyanlaştırma faaliyetlerine karşı İslâmi tebliğ çalışmalarına daha çok destek vermeye yöneltmektedir. Misyonerlerin her türlü maddi imkânlara sahip olmalarına rağmen bu ülkedeki hıristiyanlaştırma çalışmalarında söze gelir bir başarı elde edememelerinin sebebi de bu. Bundan dolayı Gine'deki misyonerler son yıllarda insanları hıristiyanlaştırma çalışmalarından çok dinden uzaklaştırma ve İslâm'ın benimsemediği adetleri halk arasında yayma çalışmalarına ağırlık vermeye başladılar. Fakat onların bu tutumları yönetimin tepkisine yol açtı ve yöneticiler ülkedeki laik rejimi savunmalarına rağmen misyonerlerin ifsat politikalarına karşı Müslümanların eğitim çalışmalarına destek vermeye başladılar.
Ekonomi: Gine ekonomisi tarım ve madenciliğe dayanır. Tarım ürünlerinin gayri safi yurtiçi hasıladaki payı % 28'dir. Çalışan nüfusun % 78'i tarım alanında iş görmektedir. Üretilen tarım ürünlerinin başında pirinç, hurma, pamuk, muz, kahve, ananas, yer fıstığı, palmiye tohumu, mısır, darı, manyok, turunçgiller ve bunların dışında çeşitli sebze ve meyveler gelir. 1992'de 1 milyon 25 bin ton pirinç ve tahıl, 885 bin ton yer ürünleri (yer fıstığı, manyok vs.), 60 bin ton baklagil, 940 bin ton turunçgiller başta olmak üzere meyve, 420 bin ton da sebze üretilmiştir. Hayvancılık da iyi sayılır ve hayvan yetiştiricileri genellikle göçebelerdir. 1992 rakamlarına göre ülkede 1 milyon 200 bin baş sığır, 510 bin baş koyun, 33 bin baş domuz bulunuyordu. Balıkçılık da önemli gelir alanlarından biridir. 1991'de toplam 38 bin ton balık avlanmıştır. Bunun % 91'i denizlerden, % 9'u iç sulardan elde edilmiştir. Gine'de çıkarılan madenlerin başında boksit, demir ve alüminyum gelir. Gine, boksit üretiminde dünyada önde gelen ülkelerdendir. İhraç gelirlerinin % 87'si boksit, demir, alüminyum ve bunların konsantrelerinin ihracatından sağlanmaktadır. Bunun yanı sıra elmas da çıkarılmakta ve ihraç edilmektedir. Maden gelirlerinin gayri safi yurtiçi hasıladaki payı % 24'tür. İhraç edilen maden cevherlerinden ve konsantrelerinden yılda ortalama 685 milyon dolar döviz geliri sağlanmaktadır. Gine, altın başta olmak üzere yukarıda sayılanların dışında da çeşitli maden rezervlerine sahiptir, ancak bu madenlerin işletilmesi için henüz tesisler kurulamamıştır. Orman yönünden de zengin olan Gine orman ürünlerinden de önemli gelir temin etmektedir. 1991'de bu ülkede toplam 4 milyon m3 tomruk üretilmiştir.
Para birimi: Gine Frankı.
Gayri safi milli hasılası: 3 milyar 339 milyon dolar. (Yıllık safi artış: % 4.5)
Kişi başına düşen milli gelir: 450 dolar
Dış ticaret: İhraç ettiği ürünlerinin başında boksit, demir, alüminyum, elmas, kahve, ananas, muz, palmiye tohumu ve çeşitli tarım ürünleri gelir. İthal ettiği malların başta gelenleri ise ulaşım araçları, makineler, petrol ürünleri, inşaat malzemeleri, gıda maddeleri ve çeşitli sanayi ürünleridir. Dış ticaretinde birinci sırayı Fransa almaktadır. Bu ülkeden yapılan ithalatın bütün ithalattaki payı % 32'dir. Fransa'dan sonra ABD, İspanya, İtalya, İrlanda, Brezilya ve Belçika gelir. Zengin yerel kaynakları dolayısıyla dış ticaretinde açık olmamaktadır. 1990'da ihracat gelirleri ithalat giderlerinden 95 milyon dolar fazla olmuştur.
Sanayisi: Maden tesisleri dışında Gine'nin mevcut sanayi kuruluşları küçük sanayi kuruluşlarıdır. Mevcut fabrikalar tekstil, çimento, şeker, ayakkabı, mobilya, konserve, sabun, sigara, kibrit, meyve suyu üretimi üzerinedir. Çalışan nüfusun % 1.5'i sanayi sektöründe iş görmektedir. İmalat sanayisinin gayri safi yurtiçi hasıladaki payı % 4'tür.
Enerji: Gine'de 1991'de 521 milyon kw/saat elektrik üretilmiştir. Aynı yıldaki elektrik tüketimi de bu rakama eşittir. Elektrik enerjisinin % 66'sı termik santrallerden, % 34'ü hidroelektrik santrallerinden elde edilmektedir. Kişi başına yıllık elektrik tüketimi ortalama 88 kw/saattir.
Ulaşım: Başkent Konakri'de uluslararası trafiğe açık bir havaalanı bulunmaktadır. Gine'nin bununla birlikte tarifeli sefer yapılabilen 4 havaalanı mevcuttur. Konakri'de ihracat ve ithalatta kullanılan bir liman bulunmaktadır. Gine'nin 100 grostonun üstünde yük taşıyabilen 23 gemisi vardır. 940 km.'lik demiryolu, 28.400 km.'lik karayolu ağına sahiptir. Bu ülkede 250 kişiye bir motorlu ulaşım aracı düşmektedir.
Eğitim durumu: Gine'de eğitim ücretsizdir. İlk öğretim mecburi değildir. Gine'de üç tür eğitim kurumları bulunuyor. Birincisi Eğitim Bakanlığı'na bağlı olan resmi okullar. Buralarda eğitim dili Fransızca'dır. Ancak bu okullarda da Arapça yabancı dil olarak öğretiliyor. İkincisi İslâmi özel okullar. Buralarda eğitim dili Arapça. Bu okullarda aynen resmi okullardaki okutulan dersler okutuluyor. Bunların yanı sıra İslâmi ilimlerle ilgili dersler de veriliyor. Bu okullarda Fransızca yabancı dil olarak öğretiliyor. Üçüncü türdeki okullar ise Eğitim Bakanlığı'nın denetimindeki özel okullar. Çoğunlukla misyonerlerin elinde olan bu okullarda da eğitim dili Fransızca. Gine'de 2500 ilkokul, meslek okulları da dahil olmak üzere 300'e yakın ortaöğretim kurumu, 1 üniversite, 5 yüksek okul, 5 araştırma enstitüsü bulunuyor. İlkokula devam edebilenlerin oranı % 26, ortaöğretime devam edebilenlerin oranı % 7, üniversiteye devam edebilenlerin oranı % 1. Okuma yazma bilenlerin oranı ise % 28.
Sağlık: Gine'de 38 hastane, 765 doktor, 25 diş doktoru, 250 hemşire mevcuttur. 9700 kişiye bir doktor düşmektedir.